Apakah Perbezaan Antara Tandatangan Digital dan Sijil Digital?

Dalam dunia transaksi dalam talian dan dokumen digital yang semakin popular hari ini, istilah seperti “tandatangan digital” dan “sijil digital” semakin kerap digunakan. Walaupun kedua-duanya sering digunakan secara bergantian dalam perbincangan bukan teknikal harian, terdapat perbezaan yang ketara dalam tujuan, cara penggunaan dan implikasi pematuhan. Memahami perbezaan ini adalah penting—terutamanya di kawasan seperti Hong Kong dan Asia Tenggara, di mana istilah undang-undang dan definisi undang-undang berkait rapat. Sama ada perniagaan atau individu, adalah perlu untuk memahami dengan mendalam apabila memproses dokumen elektronik.

Rencana ini akan menganalisis perbezaan antara tandatangan digital dan sijil digital secara terperinci dari perspektif teknikal dan undang-undang, untuk membantu anda memahami cara kedua-duanya bekerjasama untuk memastikan keselamatan, ketulenan dan integriti dokumen.

Apakah Itu Tandatangan Digital

Tandatangan digital ialah mekanisme penyulitan yang digunakan untuk mengesahkan ketulenan dan integriti fail atau mesej digital. Ia jauh lebih daripada sekadar tandatangan yang diimbas—ia menggunakan penyulitan dan algoritma cincang, terutamanya infrastruktur kunci awam (PKI), untuk mengikat penandatangan secara matematik kepada fail tertentu.

Apabila penandatangan menandatangani dokumen secara digital, perkara berikut berlaku:

1. Nilai cincang unik (iaitu kod penyulitan panjang tetap) dijana untuk fail;
2. Nilai cincang disulitkan menggunakan kunci peribadi penandatangan untuk menjana tandatangan digital sebenar;
3. Fail dihantar kepada penerima bersama-sama dengan tandatangan digital;
4. Penerima menggunakan kunci awam penandatangan untuk menyahsulit tandatangan dan membandingkan nilai cincang untuk mengesahkan sama ada fail telah diusik.

Ringkasnya, tandatangan digital memastikan:

• Fail itu sememangnya dikeluarkan oleh penandatangan yang diisytiharkan (pengesahan);
• Kandungan tidak diusik selepas ditandatangani (integriti);
• Penandatangan tidak boleh menafikan tindakan menandatangani mereka (tidak boleh disangkal).

Tandatangan digital diiktiraf oleh Undang-undang Model Suruhanjaya Undang-Undang Perdagangan Antarabangsa Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Perdagangan Elektronik (UNCITRAL Model Law on Electronic Commerce) dan undang-undang tempatan. Contohnya, di Hong Kong, Ordinan Transaksi Elektronik (Bab 553) membezakan dengan jelas antara “tandatangan elektronik” dan “tandatangan digital”, dan menetapkan keperluan undang-undang yang lebih tinggi untuk yang terakhir.

Apakah Itu Sijil Digital

Sijil digital ialah “kad pengenalan” elektronik yang dikeluarkan oleh pihak ketiga yang dipercayai (iaitu, pihak berkuasa pensijilan, CA). Ia mengaitkan kunci awam dengan maklumat identiti individu atau organisasi. Ringkasnya, ia mengesahkan bahawa kunci awam yang digunakan untuk mengesahkan tandatangan digital sememangnya milik penandatangan yang berkaitan.

Sijil digital mengandungi perkara berikut:

• Kunci awam
• Nama pemegang sijil atau maklumat identiti syarikat
• Tempoh sah
• Nombor siri
• Tandatangan digital CA

Sijil digital mematuhi piawaian X.509 dan merupakan teras sistem kepercayaan digital dalam komunikasi selamat. Ia boleh difahami sebagai mekanisme kepercayaan yang membolehkan penerima mengesahkan identiti penandatangan tanpa ragu-ragu.

Contohnya, di Hong Kong, jika sijil digital dikeluarkan oleh agensi pensijilan yang diiktiraf, tandatangan itu boleh memperoleh kesan undang-undang yang sama seperti tandatangan bertulis tangan. Negara-negara utama lain di Asia Tenggara, seperti model Netrust Singapura dan Akta Tandatangan Digital 1997 Malaysia, juga mempunyai sistem yang serupa.

Perbezaan Utama Antara Tandatangan Digital dan Sijil Digital

Ringkasnya: Sijil digital mengesahkan identiti penandatangan, dan tandatangan digital memastikan bahawa dokumen itu tidak diusik.

Cara Kedua-duanya Bekerjasama

Tandatangan digital dan sijil digital bukanlah alat yang bebas antara satu sama lain—ia adalah dua bahagian penting dalam sistem penyulitan berasaskan identiti.

Contohnya, apabila anda menerima dokumen yang ditandatangani:

1. Sahkan sijil (contohnya: sama ada ia dikeluarkan oleh CA yang dipercayai dan masih sah);
2. Gunakan kunci awam dalam sijil untuk mengesahkan tandatangan;
3. Selepas pengesahan berjaya, anda boleh mempercayai kandungan fail dan identiti penandatangan.

Terutamanya di kawasan terkawal seperti Hong Kong atau Asia Tenggara, kerjasama ini amat penting—sauh kepercayaan (seperti CA yang diiktiraf) dan sistem pematuhan adalah keperluan yang dimandatkan oleh undang-undang.

Latar Belakang Undang-undang dan Kawal Selia: Hong Kong dan Asia Tenggara

Banyak negara dan wilayah di Asia Timur telah menjelaskan kesan undang-undang tandatangan elektronik dan digital melalui perundangan khusus. Contohnya:

• Hong Kong: Menurut Ordinan Transaksi Elektronik (Bab 553), hanya tandatangan digital yang disokong oleh CA yang diiktiraf yang mendapat kesan undang-undang yang sama seperti tandatangan tangan sebenar;
• Singapura: Piawaian undang-undang untuk “rekod elektronik selamat” dan “tandatangan elektronik selamat” ditakrifkan mengikut Akta Transaksi Elektronik (ETA);
• Malaysia: Menurut Akta Tandatangan Digital 1997, tandatangan digital mesti disokong oleh agensi pensijilan berlesen untuk mempunyai kesan undang-undang.

Kesimpulannya: Dalam bidang kuasa ini, jika tandatangan digital tidak terikat dengan sijil digital yang sah, ia mungkin tidak diiktiraf dalam semakan undang-undang atau pertikaian.

Apakah Maksudnya untuk Perniagaan?

Sama ada anda menguruskan kontrak, data kewangan atau fail kakitangan, memahami perbezaan antara tandatangan digital dan sijil digital adalah penting, terutamanya dalam situasi berikut:

• Mematuhi keperluan pematuhan tempatan dan antarabangsa;
• Memilih platform tandatangan elektronik yang sah, selamat dan boleh dipercayai;
• Mengelakkan pertikaian undang-undang dalam transaksi dokumen rentas sempadan.

Dokumen tandatangan yang tidak disokong oleh pensijilan formal, walaupun ia “kelihatan” telah ditandatangani, mungkin tidak diiktiraf oleh mahkamah. Atas sebab ini, semakin banyak perusahaan dalam industri terkawal cenderung untuk memilih pembekal tandatangan digital yang memenuhi keperluan undang-undang tempatan.

Cara Memilih Platform yang Sesuai: Memilih Penyelesaian Pematuhan Serantau

Jika perniagaan anda terletak di Hong Kong atau Asia Tenggara, anda memerlukan lebih daripada penyelesaian tandatangan elektronik am untuk dokumen yang disulitkan. Sebaliknya, anda mesti mempunyai sistem tandatangan digital yang memenuhi keperluan undang-undang tertentu, termasuk:

• Diiktiraf oleh agensi CA tempatan;
• Mematuhi piawaian pematuhan undang-undang tempatan;
• Boleh disepadukan secara fleksibel ke dalam infrastruktur PKI.

DocuSign ialah jenama terkenal antarabangsa, tetapi beberapa perkhidmatannya mungkin tidak mematuhi sepenuhnya keperluan undang-undang tandatangan digital di Hong Kong atau beberapa negara Asia Tenggara. Oleh itu, banyak perusahaan tempatan mengutamakan memilih penyelesaian yang mematuhi rangka kerja undang-undang serantau.

eSignGlobal ialah platform tandatangan elektronik patuh serantau yang baru muncul. Sambil memenuhi piawaian undang-undang tempatan, ia mempunyai kelebihan keberkesanan kos dan telah menyelesaikan penyepaduan sistem dengan beberapa CA yang diiktiraf tempatan untuk membina infrastruktur kepercayaan digital yang lengkap.

Kesimpulan dan Pemikiran

Dalam persekitaran yang mengutamakan pendigitalan, memahami perbezaan antara “tandatangan digital” dan “sijil digital” adalah penting untuk memastikan pematuhan undang-undang dan keselamatan maklumat. Sila ingat:

• Tandatangan digital menjamin kandungan dokumen dan tingkah laku menandatangani;
• Sijil digital mengesahkan kredibiliti identiti penandatangan.

Kedua-duanya bergabung untuk membina mekanisme yang boleh dipercayai yang menjadikan pemprosesan dokumen transnasional atau kontrak serantau lebih mengikat dari segi undang-undang, terutamanya di kawasan sensitif undang-undang seperti Hong Kong dan Singapura.

eSignGlobal ialah platform yang menggabungkan pematuhan tempatan dan piawaian antarabangsa untuk memastikan setiap tandatangan anda boleh dipercayai, boleh disahkan dan mempunyai asas undang-undang.